Κυριακή 10 Μαΐου 2026

Προτεστάντες, Καθολικοί ή Ορθόδοξοι;

Καταρχάς, υπάρχουν αμέτρητα σύγχρονα χριστιανικά δόγματα, από άκρως συντηρητικά μεχρι άκρως "προοδευτικά", που ερμηνεύουν κατά το δοκούν την Αγία Γραφή(κυριολεκτικά ή συμβολικά) ή τη-νομιζόμενη-ως αληθινή διδασκαλία του Χριστού, ωστόσο τα κύρια δόγματα είναι γενικά τρία: Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Προτεστάντες, από τα οποία ξεπήδησαν όλα τα υπόλοιπα. (Να θυμίσουμε εδώ ότι σήμερα Ορθόδοξοι είναι περίπου μόνο το 1/10 των Χριστιανών και 1/100 του πληθυσμού παγκοσμίως.)

Για έναν ουδέτερο μη Χριστιανό μελετητή, καθαρά ιστορικά και βιβλικά, πιο κοντά στον πρώιμο Χριστιανισμό των 4 πρώτων αιώνων είναι γενικώς οι Προτεστάντες(και ειδικότερα οι "σοβαροί" Ευαγγελικοί-διότι υπάρχουν πάμπολλα "αστεία" αντιβιβλικά παρακλάδια), με τις πολλές ανεξάρτητες τοπικές Εκκλησίες,
πριν αυτός μετατραπεί σε μια συγκρητιστική κρατική θρησκεία,
με πολύπλοκο τυπικό, Μυστήρια, τελετές, τελετουργίες, πολυτελείς ναούς, κεντρική οργάνωση, αυστηρή ιεραρχία, αμέτρητους "μεσάζοντες" Αγίους και "αποθέωση" της Παναγίας, "ιερές" εικόνες και... αντίγραφα αυτών, ατέλειωτα τεμαχισμένα "θαυματουργά" λείψανα και πάμπολλες άλλες ανθρώπινες παραδόσεις,
επί Μ. Κωνσταντίνου και εντεύθεν,
όταν βεβαίως απορρόφησε και προσάρμοσε τις περισσότερες λατρευτικές παραδόσεις των Ελλήνων και άλλων λαών της αυτοκρατορίας(όπως πχ τη συμβολική "θεοφαγεία" των Διονυσιακών κ.α μυστηρίων, τους αμέτρητους θεούς-ημίθεους-ήρωες, τις πομπώδεις τελετές, τους πολυτελείς ναούς κτλ)...

Τη μεγαλύτερη απομάκρυνση από τα αρχικά πρότυπα φαίνεται να πρεσβεύουν οι Ορθόδοξοι, με τους Καθολικούς να ακολουθούνε λίγο πιο ήπια(αν και βεβαίως στηρίζουν τον Παπισμό-που πρωτίστως πολέμησαν οι Μεταρρυθμιστές-καθώς η Ορθοδοξία τότε ήταν υπόδουλη και αδύναμη).

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ορθόδοξη ηγεσία αρνούνταν για αιώνες την ακριβή μετάφραση της Αγίας Γραφής στην καθομιλουμένη γλώσσα, αφενός για ν' αποκρύψει όλες αυτές τις ξεκάθαρες αλήθειες από το βιβλικό κείμενο
και αφετέρου για να διατηρεί όλο αυτό το κλίμα "μαγικού μυστικισμού" από πιστούς που συμμετέχουν στη λατρεία χωρίς να καταλαβαίνουν τίποτα ή δεν έχουν ανοίξει ποτέ την Αγία Γραφή!

Εξάλλου και η ίδια-αν και θεόπνευστη-θεωρείται μέρος της Παράδοσης και όχι το αντίστροφο όπως θα έδειχνε λογικότερο(και παρόλο που ένα μεγάλο μέρος της Βίβλου δημιουργήθηκε ως συλλογή προφορικών παραδόσεων).

Ακόμα κι όταν τη μετέφρασαν στη δημοτική(πριν ελάχιστες δεκαετίες), παρέφρασαν πάμπολλες ξεκάθαρες λέξεις-φράσεις του πρωτοτύπου(κυρίως για ν' αρνηθούν το δόγμα της Χάρης-που δεν απαιτεί κανέναν "μεσάζοντα")!... (Προτιμήστε λοιπόν σχετικά την πιστή δημοτική μετάφραση του Σπύρου Φίλου!)

Ουσιαστικά, με μια προτεσταντική θεώρηση των πραγμάτων θα καθίστατο περιττός ολόκληρος ο εκκλησιαστικός μηχανισμός, όπως και η σύνδεση κράτους-Εκκλησίας, την οποία μάχονται μανιωδώς για να διατηρούν τα κεκτημένα τους από την εποχή του Βυζαντίου(που ναι μέν ήταν κυρίως ελληνικό-αλλά και κάτι που "ελληνοποίησε" τον πρώιμο Χριστιανισμό).

Ωστόσο, κι από την άλλη πλευρά, πολλοί Προτεστάντες έφτασαν  στο αντίθετο άκρο, απορρίπτοντας σχεδόν συλλήβδην κάθε μυστικιστική, ασκητική και μοναχική παράδοση του ιστορικού Χριστιανισμού. Ενώ σε όλες σχεδόν τις μεγάλες θρησκευτικές και φιλοσοφικές παραδόσεις της ανθρωπότητας ο ασκητισμός θεωρείται ανώτερη πνευματική βαθμίδα και υπέρβαση των βιολογικών δεσμών του ανθρώπου, ο προτεσταντικός κόσμος συχνά δαιμονοποίησε τον μοναχισμό, την παρθενία και την εγκράτεια ως δήθεν "αφύσικες" ή αντιβιβλικές καταστάσεις. Έτσι όμως απορρίφθηκε όχι μόνο η μεσαιωνική υπερβολή του Παπισμού, αλλά και μια πανάρχαια παράδοση πνευματικής ανόδου που υπήρχε ήδη από τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού.

Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις παρατηρείται μια υπερβολική εξιδανίκευση του έγγαμου βίου και της σεξουαλικότητας, παρότι πρόκειται εμφανώς για κατώτερες βιολογικές λειτουργίες του εκπεσόντος-εκτός Παραδείσου-ανθρώπου, τις οποίες η παραδοσιακή χριστιανική θεώρηση αντιμετώπιζε με εγκράτεια και όχι με σχεδόν απόλυτη αποθέωση. Ακόμα και η ίδια η Καινή Διαθήκη παρουσιάζει την παρθενία και την ολοκληρωτική αφιέρωση στον Θεό ως ανώτερη πνευματική κατάσταση από τον γάμο, χωρίς φυσικά να θεωρεί τον τελευταίο "αμαρτωλό". Έτσι, ενώ οι Μεταρρυθμιστές δικαιολογημένα πολέμησαν αρκετές καταχρήσεις, δεισιδαιμονίες και εξουσιαστικές πρακτικές της μεσαιωνικής Εκκλησίας, αρκετές προτεσταντικές τάσεις κατέληξαν να απογυμνώσουν τον Χριστιανισμό από σχεδόν κάθε υπερβατική, μυστηριακή και ασκητική διάσταση, μετατρέποντάς τον περισσότερο σε ένα ηθικοκοινωνικό σύστημα προσαρμοσμένο στον σύγχρονο κόσμο.

Όλα αυτά όμως παραδόξως τα διατήρησε η Ορθοδοξία στον εσώτερο πνευματικό πυρήνα της, αν αφαιρέσεις το πομπώδες εξωτερικό περίβλημα των αμέτρητων τελετουργικών και τυπολατρικών υποχρεώσεων! Χώρια βεβαίως που ο Θεός μπορεί αν θέλει να χρησιμοποιεί αγγέλους ή κάποιους "εκλεκτούς" ανθρώπους(όπως και τη Μητέρα Του) για τους σκοπούς Του, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι απολύτως απαραίτητοι για τη Σωτηρία(ή Θέωση)!...

Όπως και να 'χει, ένας ανεπτυγμένος πνευματικά άνθρωπος που δεν είναι τυφλός οπαδός κάποιου δόγματος, μπορεί ξεκάθαρα να διακρίνει τις ακρότητες και των δύο και να επιλέξει τη μέση οδό, διαβάζοντας τόσο το Γράμμα όσο και το Πνεύμα της Αγίας Γραφής(και χώρια βεβαίως που πολλές καταγραφές μπορεί να είναι συμβολικές ή ανθρωπομορφικές προβολές του Θεού). Πάντως ο ίδιος ο Χριστός δε ίδρυσε ποτέ καμία θρησκεία, αλλά μας κάλεσε απλώς να γίνουμε έμπρακτα και πνευματικά Ένα με Αυτόν("τρώγοντάς Τον μάλλον πνευματικά-παρά κυριολεκτικά)!...

Τα διάφορα δόγματα(ακόμα και άλλων θρησκειών ή φιλοσοφιών) αποτελούν ίσως διαφορετικά πνευματικά μονοπάτια με τον ίδιο σκοπό, για διαφορετικούς ανθρώπους, διαφορετικών εποχών(με άλλη γλώσσα, ύφος και πνευματικό υπόβαθρο)-όχι πάντα και όλα πλήρως επιτυχημένα(αν όχι και διαστρεβλωμένα από τους συνεχιστές τους).

Ενδεικτικά εδώ ένα πλήρες Ορθόδοξο και κατόπιν ένα Ευαγγελικό site ερωτο-απαντήσεων, κι ακολούθως το τι πιστεύουν οι Ευαγγελικοί της Ελλάδος(παρά τις μικροδιαφορές τους):

https://www.oodegr.com/index.htm

https://www.gotquestions.org/Greek/
https://gec.gr/ποιοι-είμαστε/τι-πιστεύουμε/ https://gec.gr/ποιοι-είμαστε/συχνές-ερωτήσεις/ https://www.koinoniaeeee.gr/index.php/el/faith-gr https://evangelicals.gr/

Σχετικά βίντεο:

https://m.youtube.com/watch?v=FK_8xHyF16Q&list=PLElHxAQyzM13oZKbz_CIX1ZSovJNeCmF1&index=9&pp=iAQB

https://m.youtube.com/watch?v=XVzqz1HLpo0&list=PLElHxAQyzM12845UxRHBWeLs6mJgFrmi8&index=5&pp=iAQB
https://m.youtube.com/playlist?list=PLHkvoPmjTCBw3JYd3GU--jk0mDzqZsPvk

Ένας ελληνικός ευαγγελικός σταθμός:
https://live24.gr/radio/generic.jsp?sid=2549

Ένα ξένο δημοφιλές site με σύγχρονη χριστιανική μουσική:
https://listen.klove.com/

Ενδεικτικές λίστες ξένων χριστιανικών επιτυχιών(με αγγλικούς στίχους):
https://m.youtube.com/results?search_query=christian+songs+with+lyrics

Ένα ξένο δημοφιλές site με δωρεάν χριστιανικές ταινίες(και αγγλικούς υπότιτλους):
https://redeemtv.com/

Όλα αυτά, απλώς για να δείτε ότι υπάρχει και η αγνή Χριστιανική πίστη εκατομμυρίων ανθρώπων-άνευ της ατέλειωτης τυπολατρείας, υποχρεώσεων και παραδόσεων των διαφόρων δογμάτων(όπως και ημών των Ορθοδόξων-που χαρακτηρίζουν συλλήβδην "αιρετικούς" τους πάντες)!...

Περί παρθενίας αντρών-γυναικών στη Βίβλο-μια "αιρετική"(;) άποψη

Η Αγία Γραφή καταδικάζει ρητώς τη μοιχεία, την απιστία, τον βιασμό, την αιμομιξία, τη λατρευτική πορνεία, την ομοφυλοφιλία και κάθε μορφή "αφύσικης" σεξουαλικής συμπεριφοράς ενάντια σην πίστη, την οικογένεια και την κοινωνία, όπως και πολλά άλλα πράματα.

Ωστόσο, πουθενά δεν διατυπώνει με την ίδια σαφήνεια μια καθολική εντολή ότι κάθε σεξουαλική πράξη ενός άνδρα πριν από τον γάμο αποτελεί αμαρτία(πχ με μια αγοραία πόρνη). Αντίθετα, η βιβλική πραγματικότητα διαφοροποιεί εμφανώς την ανδρική από τη γυναικεία παρθενία, επειδή στην αρχαία κοινωνία η παρθενία της γυναίκας συνδεόταν με τη βεβαιότητα της πατρότητας και τη νομιμότητα της οικογενειακής γραμμής, ενώ σαφώς η γυναίκα δημιουργήθηκε "από το πλευρό του άντρα" με παρότρυνση "υπακοής". Για αυτό η Παλαιά Διαθήκη περιέχει σαφείς αναφορές στα «σημεία παρθενίας» και νόμους προστασίας της γυναικείας αγνότητας, ενώ δεν υπάρχει αντίστοιχη απαίτηση ή ποινή για την προγαμιαία σεξουαλική ζωή του άνδρα.

Η διαφοροποίηση αυτή δεν ήταν μόνο κοινωνική αλλά και βιολογική. Η γυναικεία παρθενία είχε ορατό φυσικό στοιχείο μέσω του παρθενικού υμένα, ενώ η διαφορετική ορμονική φύση της γυναίκας ευνοούσε ιστορικά περισσότερο τη δυνατότητα μακροχρόνιας αποχής. Αντίθετα, για τον άνδρα δεν υπήρχε αντίστοιχο βιολογικό «τεκμήριο» παρθενίας ούτε η ίδια πραγματικότητα ως προς τις σεξουαλικές ορμές. Έτσι κι η Βίβλος δεν επιχειρεί να επιβάλει συμμετρικά στα δύο φύλα μια απόλυτη απαίτηση παρθενίας πριν από τον γάμο.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι στην κοινωνία του Ισραήλ υπήρχαν επαγγελματίες πόρνες χωρίς γενική ποινικοποίηση των ανύπαντρων ανδρών που τις επισκέπτονταν. Η Παλαιά Διαθήκη καταδικάζει κυρίως τη λατρευτική πορνεία και τη σύνδεση της σεξουαλικότητας με την ειδωλολατρία, όχι όμως με την ίδια σαφήνεια την επαφή άγαμου άντρα με αγοραία πόρνη(χώρια βεβαίως οι πολλές νόμιμες γυναίκες ενός έγγαμου). Η βασική απαγόρευση αφορά τη μοιχεία, δηλαδή τη σχέση με παντρεμένη ή δεσμευμένη γυναίκα.

Το ίδιο φαίνεται και στην Καινή Διαθήκη. Ο Παύλος χρησιμοποιεί τον όρο «πορνεία», αλλά ποτέ δεν τον ορίζει ρητά ως «κάθε ερωτική πράξη πριν από τον γάμο». Στον ελληνιστικό κόσμο ο όρος είχε ευρύτερη σημασία και μπορούσε να αναφέρεται σε ακολασία, σεξουαλική ασυδοσία, εκμετάλλευση ή ειδωλολατρικές πρακτικές. Ο Παύλος καλεί σε εγκράτεια και τάξη μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο ναϊκή πορνεία και χαοτική σεξουαλική ζωή, χωρίς όμως να δηλώνει ρητά ότι ένα αφοσιωμένο ζευγάρι δύο ανύπαντρων ανθρώπων που πορεύεται προς γάμο βρίσκεται αυτομάτως σε κατάσταση αμαρτίας. Αντίθετα, παρουσιάζει τον γάμο πρακτικά και ποιμαντικά ως φυσική διέξοδο της ανθρώπινης επιθυμίας: «κρείσσον γάρ εστι γαμήσαι ή πυρούσθαι».

Επιπλέον, ο βιβλικός γάμος δεν ταυτίζεται με τη μεταγενέστερη εκκλησιαστική τελετή. Στη Αγία Γραφή δεν υπάρχει πουθενά «μυστήριο γάμου» με τη σημερινή μορφή(των Ορθόδοξων ή Καθολικών) ούτε κάποια ιεροτελεστία που να λειτουργεί ως απόλυτο σύνορο μεταξύ αμαρτίας και νομιμότητας. Ο γάμος ήταν κυρίως κοινωνική και οικογενειακή ένωση, που ολοκληρωνόταν με συμφωνία, συγκατοίκηση και σαρκική ένωση. Αυτό καθιστά δυσκολότερη τη θέση ότι κάθε ερωτική πράξη πριν από μια τυπική τελετή αποτελεί αυτομάτως βαριά αμαρτία.

Ακόμα και κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, πουθενά στον χριστιανικό κόσμο δεν έχουμε μαρτυρία ότι επιβάλλονταν η παρθενία του άνδρα πριν από το γάμο, σε αντίθεση βεβαίως με της γυναίκας(ας θυμηθούμε και "την πρώτη νύχτα γάμου").

Ίσως λοιπόν αυτή η ταύτιση της απολύτως ισότιμης απαίτησης παρθενίας μεταξύ αντρών-γυναικών, συνέβη τα τελευταία χρόνια υπό το πρίσμα του φεμινιστικού κινήματος, στο οποίο προσαρμόστηκαν σιωπηρά όλα τα χριστιανικά δόγματα, για να μην κατηγορηθούν για "διακρίσεις". Εξάλλου το ίδιο ακριβώς συνέβη και με την μέχρι πρότινος υποχρέωση της γυναίκας να μεγαλώνει παιδιά εντός σπιτιού και να "υπακούει" στον σύζυγό της.

Το ίδιο μοτίβο υπερερμηνείας εμφανίζεται και στον αυνανισμό. Η Αγία Γραφή δεν περιέχει ούτε μία σαφή απαγόρευση της ανδρικής αυτοϊκανοποίησης ως βιολογικής εκτόνωσης. Η περίπτωση του Αυνάν δεν αφορά τον αυνανισμό καθαυτό αλλά την άρνησή του να δώσει απόγονο στον νεκρό αδελφό του σύμφωνα με τον νόμο της επιγαμίας. Η μετατροπή της αφήγησης αυτής σε γενική καταδίκη κάθε εκσπερμάτισης εκτός τεκνοποίησης αποτελεί μεταγενέστερη θεολογική ερμηνεία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εγκράτεια, καθαρότητα, σεμνότητα, παρθενία ή κι ο ασκητισμός ακόμα, είναι κάτι κακό-κάθε άλλο! Τόσο η χριστιανική παράδοση όσο και αρκετά φιλοσοφικά ρεύματα της αρχαιότητας θεωρούσαν την αποδέσμευση από τις υλικές απολαύσεις δρόμο πνευματικής ανύψωσης και αυτοκυριαρχίας. Όμως άλλο η εθελούσια άσκηση και άλλο η μετατροπή της σε καθολική θεϊκή εντολή υπό την απειλή αμαρτίας. Ούτε οι αρχαίοι φιλόσοφοι δαιμονοποιούσαν συνολικά τη σεξουαλική ζωή· επιδίωκαν κυρίως την ελευθερία από την υποδούλωση στα πάθη.

Συνοπτικά η Καινή Διαθήκη προκρίνει την απόλυτη αγαμία μόνο για όσους έχουν τη δυνατότητα, ενώ συμβουλεύει τους περισσότερους να είναι έγγαμοι για ν' αποφύγουν τους πειρασμούς. Σε κάθε περίπτωση απαγορεύεται οποιαδήποτε παρεκτροπή εκτός γάμου, ενώ φυσικά απαγορεύεται το διαζύγιο(πλην εξαιρετικών περιπτώσεων), οι πολλοί γάμοι ή "σχέσεις"!...

Συγκριτικά όμως, η βιβλική εικόνα δείχνει ότι η ανδρική και η γυναικεία παρθενία δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Η έμφαση δίνεται κυρίως στη γυναικεία παρθενία, ενώ δεν υπάρχει αντίστοιχη σαφής και καθολική απαίτηση για τον άνδρα. Έτσι, πολλές μεταγενέστερες αντιλήψεις περί απόλυτα συμμετρικής προγαμιαίας αγνότητας φαίνεται να στηρίζονται περισσότερο σε μετέπειτα θεολογικές ερμηνείες και κοινωνικές εξελίξεις παρά σε ρητές βιβλικές εντολές.

Τέλος, ας μην κοροϊδευόμαστε, όσο "προοδευτικοί" κι αν είμαστε!... Πάντοτε θα προκαλεί θυμηδία μια γυναίκα με "πολλές σχέσεις", σε αντίθεση με έναν άντρα, όσο κι αν η αγνότητα προ του γάμου είναι το ιδανικό και για τους δύο(αν και ακατόρθωτο για την πλειοψηφία των ανδρών σε κάθε εποχή)!...